| General note |
ი. გრიშაშვილის ბიბლიოთეკა-მუზეუმის კატალოგი.<br/>ფორზაცზე: „მაჯამა, მალალი, 82; ლექსი: „უგლიმი, გლისპი, სარცხვინელია“, გვ. 377; „თმანიც რომ ენად გადმექცეს“, გვ. 454; შეცდომაა: „საცერით“, უნდა იყოს „საცერეთ“, გვ. 46; „რამე“ ლიტერატურული ენაა, გვ. 84; „არვისა“-უნდა იყოს „არესა“, გვ. 218; დამათრევ-უნდა დამათვერ – 76; მოვაგლახენია თუ მოგილხენია, 284; შიგ ჭასა თუ ქვე ჭასა? – გვ. 185 იხ. ილია, ჩემი ანდაზ.; მახესა თუ – ხესა; 586; გვ. 501. რითმა სად არის?“<br/>ფორზაცის მე-2 გვერდზე: „ი. გრ. 1915 წ.“ იქვე: „ეგრე მტრისა არ მეშინის, გვ. 247; ჭარო, 428; მუნასიბი, გვ. 11; ჭავჭავი, გვ. 102, 304; ბოლო-კარკაზა, გვ. 282; თაგთირი, გვ. 6, 24; ლაშლაში, გვ. 154 („ლაში“-დან); ფათერაკი, გვ. 64; ბუსტუღი, გვ. 65; როჭიკი, გვ. 112; ღაზო, 422; გარეგანი (ილიას უყვარს ეს სიტყვა), გვ. 223; ნუზლი, 564; სვემღვიძარე, 563 („სამეგრელოს მთავარი ლევან“-ში); ჭალიკონი, („ნიავქარი“ მეგრულია) გვ. 192. გამსახურდიასთვის; დააფსა, 471; პელაგონი, 209; მეკოტოშე, 99; კინტოური, 97; სასირცხო (?) გვ. 185“.<br/>„1. „თვით ღრუბლამდე“, გვ. 216 (ღალატშიაც არის ეს შედარება). 2. ალიტერაცია, გვ. 189. 3. ასონანსი: გვ. 189. 4. ნეტამც აგურის ნატეხი, გვ. 301. 5. თმანიცა ენად გადმექცეს, 454. 6. შვების დილა, 490. 7. ხალი და კომშის კურკა, 530. 8. გველი-მათრახათ, გვ. 190. 9. ივანე მაჩაბელისთვის, გვ. 194. 10. მართლის თქმა და დუმილი, 196. 11. მოყვასსა უაუგოსა თუ ეძებ, მარტო დარჩები, 433. 12. გალახულ მტერსა არ ენდო, 430. 13. სიცოცხლეს შენგან მოველი, გვ. 57. 14. ფარვანა და სანთელი, გვ. 62. 15. დამათრევ თუ დამათვერ? გვ. 76. 16. მაიმუნი და სასირცხო ასო, გვ. 80. 17. ილიას აღებული სტრიქონი, გვ. 81. 18. ფარშევანგის ბოლო, 133. 19. დათვი და ბუზი, 166. 20. განდეგილის აღებული სტრიქ. გვ. 11. 21. ბულბულის ყეფა, 135. 22. ნაზრახ სიცოცხლეს... გვ. 218, შოთას აზრი“.<br/>„1. დაიბეჭდა და გასასყიდად გამოვიდა „ქილილა და დამანა“, ვახტანგ მეფის მიერ თარგმნილი. წიგნი კარგა მოზრდილია, ლამაზად და ფაქიზად გამოცემული, ფასი სამი მანათია“. იხ. „ივერია“, 1886, წ. № 27, 27 თებერვალი – ახალ ამბად. 2. დიმიტრი ბაქრაძის ბიბლიოგრაფია ამ წიგნზე, იხ. „ივერია“, 1886, წ. № 27, 27 თებერვ. 3. ილია ოქრომჭედლიშვილის აზრი ამ „ქილილა და დამანაზე“, ავტორი საბას ლექსებს უწუნებს „უნდილი და უგემურიაო“. აფსუს! იხ. „ივერია“, 1886, წ. № 166. 4. დ. ბაქრაძე უპასუხებს ილია ოქრომ-ს და იცავს საბას (იხ...). 5. ა. ხახანაშვილი: „Килила и Дамана“, მოსკ., 1889 წ. 6. რიაბინინის თარგმანი: „Килила и Дамна“. მოსკ. 7. აკადემიის გამოცემა „Килила да Дамна“. მოსკ. 8. Басни из Килила მოსკ. 9. ილია ჭყონიას „ქილილა და დამანას“ კორექტორს, იხ. „კვალი“, 1894, № 36, გვ. 18. აქ გასწორებულია ამ წიგნის კორექტურა. 10. „ქილილა და დამანა“, წერილი მ. ჯანაშვილის, „თემი“, 1912 წ. № 88. 11. Грузинск. отрывок «Килилы и Дамны» იხ. «Новое обозрение», 1901 № 5666“. 12. „ქილილაზე“ – „კვალი“, 1894, № 36. 13. მ. ნასიძემ გამოსცა რჩეული არაკები „ქილილა“-დან, იხ. 1887 წ. გამოც. „ვახტანგ მეექვსე“. 14. ი. ჭყონია და „ქილილა და დამანა“, იხ. „კვალი“, 1894 წ. № 36, გვ. 18. 15. „ქილილა და დამანა“ XII საუკუნეში ითარგმნაო, იხ. „ქართ. მწ. XII საუკ.“ ზ. ჭ-სა, 1887, გვ. 34. 16. იხ. Сб. матер. уч. окр. ტ. 31, გვ. 42. სიტყვები, რომელნიც ამ ლექსიკონში არ არიან: „გლისპი– ჭინჭყლიანი, капризный, სახუნდარი; უგლიმი-გულქვა, შეუბრალებელი, სასტიკი; შაშარი – სისხლის გამოსაშვები; ლიზღი; მარაგიანი; გრუზვით; ხარხანჩო; ზარდახში; მუყრი; საოლავი; თაგთირი; სირა; ამარტა; ღვლარჭნილოვნება (?); ჟარტითა; განლიგება; ჯადეგი; ღადო; ხონდრონი; შადი; არათი; მესპეკალე – საინტერესოა ქართული გამოთქმა მე, მაღნარი – ღამურა; ყიათა; ქაბრაწოანი; უნჯი – 580, 88; მაღრანი, გვ. 37; გაროქვა, გვ. 78; კოლინდარი, 113; როჭიკი, 112; არიფი, გვ. 151; ფათერაკი, 152; ილინჭა, გვ. 220; ქვე ჭასა, 185; იჩქითი, 178; გოლი, 191; ღუმელი, გვ. 442; სიყმილი; მუდრეგი, გვ. 215; მარზაპანი, გვ. 219; კვიპაროზი; ნიშატი, 566; ლუმბი (ნალი) 521; რიოში, 366; თხრემლი; არვეზი, 405; კირკიტა, 371; ცილი, 356; მეკოტოშე, 93; რუდუნება, 349. უცხო სიტყვები: ეთიოპი, 554; ფაკელი, 546; ქიმია, 544; 392; ანგელი, 528 ხან ანგელოსია, 491; სინგური, 504; ალიზი, 247; ჯადეგი, გვ. 444; მაწაკი, 398; ყვავილების რაობა, 329; მაჯამა – „ლალი“; ექიმი, გვ. 410. აფორიზმები: 1. ენისა დანაკოდარი, ხრმლისაგან უარესია, 301. 2. გალახულს მტერსა არ ენდო, 430. 3. მოყვასსა უაუგოსა თუ ეძებ, მარტო დარჩები. 4. თუ კაცი თვითონ არ ვარგა-ს ვარიანტი, 551“. ქაღალდის ნაჭრები წარწერებით: 1. „უაზრია, ნათელსა თუ ნათალსა, გვ. 118; გაჩემება თუ გაჩერება: სახელოვ. 2. ეს უნდა ვიპოვნო: „ვინც ჭიქაა, იგი არ ჰგავს, გრდემლსა მას ხელოვნებულსა „ქილილა და დამანადან“. 3. „ქილილა და დამანა“, წერილი მ. ჯანაშვილის. „თემი“, 1912 წ. № 88. 4. ყვავმა სიარულში მწყერს მიბაძაო და თავისი დაავიწყდაო და ვერც მისი ისწავლაო. შიშს ცხრა თვალი აბიაო. შიში შეიქს სიყვარულსო. იხ. „Сборник материалов. изд. учебн. округа“ 1882, წ. Кн. 2, გვ. 148. 5. «Семья и школа» – 1907, ივლ. 11 – აქ დაბეჭდილია „მაიმუნი და მედუზა“, თარგმანი ინგლისურით. ეს ზღაპარი ყოფილა „ქილილა და დამანაში“, გვ. 345. 6. 86) კაცი განკითხვას რას აქნევს, სოფლისა ზღვათა მცურავი? ვინცა დანთქმულა რა იცი, სად დაიღუპა რად თავი. (ქილილა) 76) თუმცა ანგარი ურიცხვთა, შეიკრებს უნჯთა ყოვლისა, მდღვერის მეტს ვერას დაჰხარჯავს (ქილილადან). 7. ალ. ბარამიძეს – „ქილილა და დამანა“ – არაბულად უთარგმნია იბნ-ალ-ფაკიხას, იხ. „Сб. мат. уч. окр.“ ტ. XXXI (31) გვ. 42.<br/>კონვერტში წერილის ფრაგმენტი, №№ 9, 10 – იწყება: „გამოურკვეველია. მისი ავტორობა ვერ დავაზუსტეთ“... მთავრდება: „მე რაც შემეძლო ის გავაკეთე! თუ სხვა „დამეხმარება“, და მომიძებნის ავტორს, დიდის მოწიწებით მოვიხსენიებ ამ ჩემს მტერ-მოყვარე მეგობარს მეორე გამოცემისთვის“, ბოლოში მიწერილია: „როგორც იყო ვიპოვე ქილილაში ყოფილა, იხ. გვ. 247“.<br/>გვ. 1. შენიშვნაში გახსნილია ინიციალი: „ალ. ს.-ალ. სარაჯიშვილი“.<br/>გვ. 105. ხაზგასმულია სტრიქონი, მიწერილია: „აქვს ილიას“.<br/>გვ. გვ.: 161, 235–237... ხაზგასმულია სტრიქონები, მიწერილია: „იხ. „საანდაზო ლექსები“.<br/>გვ. 176. მოხაზულია და ხაზგასმულია სტრიქონები, მიწერილია: „ვინც საზღვარს გადასცდება“. <br/>გვ. 181. მოხაზულია და ხაზგასმულია სტრიქონები, არშიაზე: „მარის 1921–1933. ი. გრ.“<br/>გვ. 201. ხაზგასმულია: „აჯიღა“, მიწერილია: „თვალი პატიოსანი“.<br/>გვ. 211. სტრიქონშია „რაცა რით“, მიწერილია: „რაცრაცით“.<br/>გვ. 424. ხაზგასმულია: „უგვანს ალერსსა გაყრა სჯობს არისტოტელის თქმულია“, გვერდზე წერია: „ილია, გვ. 138“.<br/>გვ. 433. ხაზგასმულია: „მოყვასსა უაუგოსა თუ ეძებ მარტო დარჩები“, მიწერილია: „ეს ჩემზეა ნათქვამი“.<br/>გვ. 449. ხაზგასმულია და მოხაზულია: „ნარდი ხუჭუჭი“, არშიაზე წერია: „ნარდიონი-ხუჭუჭი ყვავილი?“<br/>გვ. 516. ხაზგასმულია: „ნახლებით“. მიწერილია: „ძვირფასი მატერია“.<br/>გვ. 574. ხაზგასმულია სტრიქონი, მიწერილია: „იხ. გვ. 33. ილიას შეუცვლია“.<br/>გვ. 588. მოხაზულია: „ისარნა“, აწერია: „შადრევანი“. ხაზგასმულია: „ილეკრო“, მიწერილია: „მეტალი“.<br/>გვ. 589. ხაზგასმულია სიტყვები: „სირი–რიგი“, არშიაზე წერია: „გვ. 411, 443 (აქ ფრინველია)“.<br/>გვ. 590. გაზეთიდან ამოჭრილი ა. ბარამიძის წერილი „სულხან-საბა ორბელიანი“, მინაწერით: „მუშა“, 1935, № 46, 24/II“.<br/> |