| General note |
ი. გრიშაშვილის ბიბლიოთეკა-მუზეუმის კატალოგი.<br/>ყდის მეორე გვერდზე „ვაჟას თარგმანები: ჰეინედან, გვ. 36; უიდა-დან, 60; პოლონურიდან, 18; ოსტროვსკი, 12; კრემლოვი, 67; შილერი, 67; ედგარ პო, 60; ლერმონტ. – 41; ქალის თმა, გვ. 159; საქართველოს ოცნება, გვ. 151“.<br/>ფორზაცზე: „ი. გრ. 1940. 15/IV“. ქვემოთ: „1. ჩემი ლექსი – გვ. 171, 204, 208 და სხ. 2. ოსტროვსკი თარგმნა, გვ. 12. 3. იცნობს კოლცოვს, 15. 4. „ჭინჭარი“ ჟურ., 75. 5. ქართ. კულტ. საზ., 77. 6. ოვ. თუმანიანი და ვაჟა, 85. 7. ა. ახნაზაროვის და ვაჟას ენა, 231. 8. ჟ. „ნიავი“, 66. 9. ილია ჭ-ძის საღამო ქუთაისში, 71, 72“.<br/>შმუცტიტულზე: „ი. გრ. შეცდომები: 1. გვ. 18. 1. ვაჟას კერძო წერილები მელანიას მოგონებაში. („საქართველო“, 1915, № 66, 92)“.<br/>თავფურცელზე სათაურის ქვეშ: „ვაჟა გარდაიც. 1915, 27 ივლისს, გვ. 93“.<br/>გვ. 7. ხაზგასმულია ლექსის სათაური „ყარსის ბოლო“ და მიწერილია: „ეს ლექსი „იმედშიც“ დაიბეჭდა“.<br/>გვ. 8. ხაზგასმულია: „ლ. რ-ზ-კ-ლი“-ს ფსევდონიმით“ ქვეყნდება ლექსი „დროება“ ჟურნ. „იმედი“, № 5, გვ. 29, გასწვრივ მიწერილია: „რა ლექსი?“<br/>გვ. 18. ხაზგასმულია: „ივნისის 15 ქვეყნდება „ვაჟ-კაცის“ ფსევდონიმით პოლონურიდან თარგმნილი ლექსი „ხელოვნური პოეზია“, ჟურნ. „თეატრი“,№ 24, გვ. 243“, მიწერილია: „ხელოვნური პოეზია“ ვაჟას ლექსის სათაური კი არ არის, არამედ ის საერთო სათაურია რედაქციის მიერ გამოგონილი. ი. გრ“ .<br/>გვ. 38. ხაზგასმულია: „ნოემბრის 20. ქვეყნდება წერილი – „ივერია“, № 201 და „მეველე“ (წერილი რედაქციისაგან), ჟურნ. „კვალი“, გვ. 12–14“ და მიწერილია: „ეს წერილი ეხება სტუდენტურ ვალს. ი. გრ“.<br/>გვ. 40. ხაზგასმულია: „ქვეყნდება წერილი „Pro domo, sua“, გაზ. „ივერია“,№ 43. გვ. 3“ და არშიაზე: „ეს წერილი ეხება გავლენის საკითხს. ი. გრ“.<br/>გვ. 58. ხაზგასმულია: „ივერიის ბიბლიოთეკა“, მიწერილია: „კრებული“.<br/>გვ. 66. მოხაზულია აბზაცი ვაჟას პოემის „ღილა და კვირისა“, კრებულ „ნიავსა“ და „ცრემლებში“ გამოქვეყნების შესახებ, არშიებზე: „1. „ნიავი“ მე მაქვს. 2. ეს ჩემი ნაამბობიდანაა. ი. გრ“.<br/>გვ. 67. ხაზგასმულია: „ქვეყნდება თარგმანი „გამოთხოვება“, მიწერილია: „შილერი“.<br/>გვ. 71. მოხაზულია აბზაცები, რომლებიც 1910 წელს ქუთაისში გამართულ ილია ჭავჭავაძის საღამოზე ვაჟას მონაწილეობას და მის ლექსს „ილიას საღამო“ შეეხება და არშიაზე მიწერილია: „მეც ვიყავი თბილისიდან მიწვეული ქუთაისში ვაჟასთან ერთად. ი. გრ“.<br/>გვ. 72. ხაზგასმულია: „ნოემბრის 6-ს ქვეყნდება ვ. „ქურდის თავზე ქუდი იწვის“ (ილ. ჭავჭავაძის საღამოს გამო ქ. ქუთაისში). გაზ. „სახალხო გაზეთი“, № 151, გვ. 3“, არშიაზე მიწერილია: „აქ მეც ვიყავი. ი. გრ“.<br/>გვ. 75. ხაზგასმულია სქოლიოში: „ჭინჭარი“ ვერსად ვიპოვეთ. თ. სახოკიას ცნობით ეს ლექსი [„სიმღერა“] სააღდგომო №-ში ყოფილა მოთავსებული“, არშიაზე: „მგონი მე მაქვს“.<br/>გვ. 84. ხაზგასმულია: „სტუმრად იმყოფება ნ. ნათიძესთან... არშიაზე: „იხ. „საქართველო“, 1915, № 66, 92. ი. გრ“.<br/>გვ. 98. ვაჟას ფსევდონიმებში ხაზგასმულია: „7. ლ. კათაკმეველი“ და მიწერილია: „კორესპ. ხახმატიდან“. იქვე მიწერილია: „18. ვაჟა-ფშაველა, იხ. „თეატრი“, 1885 წ.“<br/>გვ. 114. მოხაზულია: „ლერმონტოვისა [„ქაჯი“] და არშიაზე მიწერილია: „ქალის თმა. იხ. „ცრემლები“, 1909, 31. ი. გრ“.<br/>გვ. 124. ხაზგასმულია „Свадьба соек“ და „Рассказ детеныша козули-пер. М. Цицишвили“ და მთარგმნელის გვარის წინ ჩამატებულია: „მარო“.<br/>გვ. 148. ხაზგასმულია: „8. წარწერა ბიძინას ხანჯალზე“, მიწერილია გასწვრივ: „მერკვილაძე“.<br/>გვ. 152. თავში: „ვაჟას არქივი“, ხაზგასმულია: „ლიხის მთას გადავეხეტე“, არშიაზე: „1910 წ. იყო! (?) ი. გრ“.<br/>გვ. 154. ხაზგასმულია ქვესათაური: „II. ვაჟას ნაწერები“ და მიწერილია: „აქამდის რაც იყო ის ვაჟას ნაწერები არ იყო?“<br/>გვ. 155. მოხაზულია ვაჟას თარგმანები და მიწერილია: „4 სიზმარი ვნახე. იხ. გვ. 151“.<br/>გვ. 156. ხაზგასმულია: „საქ. მწერალთა კავშირის სამგლოვიარო აფიშა“, იქვე მინაწერი: „როდის?“<br/>გვ. 161. მოხაზულია დასათაურება: „როდის რა დაიწერა ვაჟა ფშაველაზე“, მიწერილია: „აკლია ბევრი!“ ტექსტში: „კავთელი ი.“, მიწერილია: „ჯაჯანაშვილი, ივ“.<br/>გვ. 163. ხაზგასმულია „ივერიის“ ცნობა, რომ ი. იმედაშვილი ბეჭდავს ვაჟას პოემას „ჰაოს და ქართლოს“, გაზ. „ივერია“, № 116“, მიწერილია: „1899“. ხაზგასმულია: „გაზ. „Тифлисский листок“, № 1, სადაც დაბეჭდილა: „Иван-да Мария [ტხორჟევსკი] из стихотвор. Важа-Пшавела“, გასწვრივ მიწერილია: „დამატება თუ გაზეთი? ის დამატებაა და არა გაზეთი. „Тиф. лист“-ის სურათებიან დამატებაშია დაბეჭდილი ვაჟას ლექსი. მთარგ. შენიშვნით. ი. გრ“.<br/>გვ. 164. ხაზგასმულია: „ისტორიკოსი“, ქვეშ მიწერილია: „ირეთელი?“ ხაზგასმულია: „შ-ლი, „ა“. არშიაზე „ა. შანშიაშვილი“. ხაზგასმულია: „სან-ინ-ვინ“, არშიაზე მიწერილია: „სანდრო შანშ. ი. მჭედლიშ. ვალიკო გუნია“.<br/>გვ. 166. მიწერილია: „1910. ვაჟაზე. ილიას საღამოზე გამოსვლის გამო ქუთაისში“.<br/>გვ. 167. ხაზგასმულია: „გ-რი, ი.,“ არშიაზე: „ივ. გომელაური“. ხაზგასმულია: „აბაშისპირელი, კ.“, არშიაზე: „კ. გამსახურდია“. ხაზგასმულია: „ახალციხელი, გ“. არშიაზე: „გ. სალარიძე“. ხაზგასმულია: „განდეგილი“, მიწერილია: „დომინიკა ერისთავი“. <br/>გვ. 168. ხაზგასმულია: „ისო“, არშიაზე: „ის. კვიცარიძე“. ხაზგასმულია: „აბულაძე, ს.,“ არშიაზე: „აბულაძე სავლე“.<br/>გვ. 169. ხაზგასმულია: „ანაშვილი, მ“, არშიაზე: „მიხ. ღვამიჩავა“.<br/>გვ. 179. ხაზგასმულია: „მოსაშვილი“, მიწერილია: „ილო“.<br/>გვ. 180. ხაზგასმულია: „პატარა კაცი“ (ავტორი: სამგლოვიარო წერილი, გაზ. „სამშობლო“, № 146, 1915), გასწვრივ მინაწერი: „გოგი“. ხაზგასმულია: „სანგანიძე“, არშიაზე: „სანდრო გძელიშვილი“.<br/>გვ. 187. ხაზგასმულია: „ქნარი“, არშიაზე: „იოს. გვანცალაძე“. ხაზგასმულია: „ღვანკითელი, ვ“., არშიაზე: „ვარდენ ყიფიანი“.<br/>გვ. 199. ხაზგასმულია: „ვარამ გაგელი“, მიწერილია: „ტ. ტ-ძე“.<br/>გვ. 206. ხაზგასმულია: „ფარსადანი“, არშიაზე: „ს. ფაშალიშვილი“.<br/>გვ. 231. ბოლო აბზაცში ხაზგასმულია: „ნაბოლარას“, არშიაზე: „შ. დავითაშვილი. ი. გრ“.<br/>გვ. 252. პოემის სათაურის „ჰაოს და ქართლოს“, გასწვრივ: „იხ. გვ. 163“.<br/>გვ. 263. მოხაზულია სქოლიო, სადაც ნათქვამია, რომ პოემა „ჰაოს და ქართლოს“ ვაჟას ცალკე წიგნად გამოსაცემად გადაუცია იოსებ იმედაშვილისათვის, არშიაზე: „ერთი წიგნის გარეკანზე ი. იმედაშვილი აცხადებდა: „მალე გამოვა „ჰაოს და ქართლოს“.<br/>ბოლო ფორზაცზე: „1. „ვაჟას თარგმანები, გვ. 155. 2. ვაჟას ფსევდონიმები, 99“.<br/>წიგნში ქაღალდის ნაჭრები მინაწერებით: „1. კიტა ვაჟას სიმბოლოელს უწოდებს, იხ. „ივერია“, 1896 წ., № 13. 2. 1883 წლის დასაწყისში დავწერე „შვლის ნუკრის ნაამბობიო“ – ჩემი ფსევდონიმებია ლ. რ-ზ. ლ. ზ-რ. კათაკმეველი; (კორესპონდ. „დროება“. 1880, № 189. ხახმატი.). იხ. ვაჟას წერილი „პრო დომო სუა“ „ივ“, 1896, № 43. 3. ვაჟა მომრიგებელი შუამავალი, გვ. 69. პოეტ ვაჟა ფშაველამ პირადი თხოვნით მიმართა თბილისის გუბერნატორს, რათა მან დანიშნოს ის მომრიგებელ შუამავლათ თიანეთის მაზრაში, სადაც ის აღიზარდა და ადგილობრივ მცხოვრებთა ზნე-ჩვეულებას დაახლოებით იცნობს, იხ. გაზ. „მომავალი“ [სოც. დემოკ. ორგანო] 1909 წ., № 94, 18 დეკემბ. მე-II გვ. ი. გრ“.<br/>გვ. 20-21 შორის ქაღალდის ნაჭერი მინაწერით: „ნობათში“ დაბეჭდილ ვაჟა ფშაველას.... [აქ ერთი სიტყვა გაურკვეველია] (ლ. რაზიკაშვილს) აუგად იხსენებს „თეატრი“, 1886, № 2, გვ. 16. (ივ. კავთელის წერილია)“.<br/>ყდის მესამე გვერდზე სოლ. ცაიშვილის რეცენზია ამ წიგნის შესახებ მინაწერით: „კომ“., 1941, № 5, 7 იანვარი“.<br/>წიგნში ფურცელი მინაწერით: „ორლეანელი ქალი“. ვაჟას „ორლეანელი ქალის“ თარგმანის გამოცემის გარშემო. იხ. ს. ყუბანეიშვ. „ვაჟა-ფშაველა“, 1937 წ. გვ. 446“.<br/> |